1857: Voorzanger A. Westerhof wordt opgevolgd door A. de Boer. (18)

1877: In de kerkenraadsvergadering van 20 augustus meldt dominee G.A. Walle dat hij heeft gehoord van een gunstige gelegenheid om een orgel te kopen.
In de vergadering van 18 september wordt besloten de koop van een orgel voor onbepaalde tijd uit te stellen. (18)

1894: In de vergadering van 25 september wordt besloten dat de Jongelingenvereniging die jaarlijks een feest viert en niet van 'hoormuziek' gebruik mag maken, omdat dit opzwepend is - vooral als er iets anders dan psalmen wordt gespeeld -, van een orgel als muziekinstrument gebruik mag maken. (waarschijnlijk een harmonium voor eenmalig gebruik) (18)

1899: De Jongelingenvereniging Obadja verzoekt een orgel in de kerk te mogen plaatsen en wil daarvoor geld ophalen. Dit verzoek wordt toegestaan. (18)

1901: In de vergadering 1 januari biedt Obadja de kerkenraad, met het door hen ingezamelde geld, een orgel aan. Het orgel wordt door Jan Proper op de galerij geplaatst, omdat in de kerk al te weinig zitplaatsen zijn. Meester Van der Kooi, tot die tijd voorzanger, wordt organist. (18)


Provinciale Drentsche en Asser courant 29-05-1901

1902: Voor de organist wordt het Psalmboek van J. Worp aangeschaft. (18)

1906: Een rekening voor het orgel wordt niet betaald totdat het orgel in orde is. (18)

1912: Organist Kruithof uit Kampen wil in maart een uitvoering op het orgel geven. Dit wordt toegestaan op voorwaarde dat er niets onstichtelijks ten gehore wordt gebracht. (18)

1915: Jongeliedenvereniging Obadja moet voor orgeltrappers zorgen, maar komt deze plicht niet goed na. De organist, meester Van der Kooi beklaagt zich hierover. Overwogen wordt een vaste orgeltrapper in dienst te nemen. (18)

1916: Barteld Kuyer wordt orgeltrapper tegen fl 27,50 per jaar. (18)

1925: Aantekeningen uit de notulenboeken 1925 (03)

• 12 mei: Tot orgeltrappers worden benoemd Albert Hoorn en Gerard Mulder, elk voor 25 gulden per jaar.
• 10 september: Organist, P. van der Kooi (ook hoofd van de school) spreekt tegenover de kerkenraad de wens uit dat het orgel in de kerk wordt verbeterd door het aanbrengen van een sprekend front en uitbreiding met een paar registers. Aan de orgelstemmer is gevraagd wat dit moet kosten. Deze noemt een prijs van ongeveer 400 gulden. De kerkenraad besluit, deze werkzaamheden in verband met de hoge kosten niet uit te voeren.
• 14 december: Er wordt een erfenis ontvangen van f 4000,- gulden van Geerte Smit. De kerkenraad besluit f 3000,- te gebruiken om schulden en obligaties af te lossen en f 1000 wordt bestemd om het orgel te verbeteren. In een advertentie in een kerkblad wordt het orgel uit de Remonstrantse Kerk in Hoogeveen aangeboden. Ouderling D. de Boer zal er een foto van maken en omdat hij met 14 dagen toch in Hoogeveen is zal hij ter plaatse een onderzoek instellen.

1926: Aantekeningen uit de notulenboeken 1926 (03)

• 8 februari: D. de Boer heeft onderzoek ingesteld naar het orgel in Hoogeveen en zegt dat het vanwege de grote afmetingen ongeschikt is voor ons kerkgebouw. Hij heeft een andere aanbieding van de heer Kolijn uit Gouda. Op een briefje zijn de afmetingen en de dispositie aangegeven. De kerkenraad vraagt advies van de eigen organist P. van der Kooi. Deze vindt het orgel zeer geschikt. Het wordt aangeboden voor f 750,00. Besloten wordt, de orgelmaker Teke van der Molen uit Steenwijk te vragen of dit orgel geschikt is en wat de kosten zijn van demontage, vervoer en plaatsing in Nijeveen. D. de Boer wordt opgedragen, met Van der Molen te overleggen en hiervan rapport uit te brengen.
  
  Achtergronden in Gouda: In 1907 fuseerden te Gouda de Gereformeerde Kerk A aan de Kattensingel (gebouw Singelkerk) en de Gereformeerde Kerk B aan de Turfmarkt (gebouw Noorderkerk) tot de Gereformeerde Kerk van Gouda. Bij het vertrek in 1925 van ds. J. Sap van de Singelkerk, werd vanwege de beperkte financiële middelen besloten met één predikant verder te gaan en vanaf 1925 één kerkgebouw aan te houden. Ook werd besloten het onroerend goed aan de Kattensingel te verkopen. Het orgel in deze Singelkerk zou worden verkocht. Die taak werd gedelegeerd aan de Commissie van Beheer, waarvan Pieter Jan Kolijn (bankdirecteur) voorzitter was. (14)
  In 1905 werd in de Singelkerk door Van den Burg te Amersfoort een orgel geplaatst voor 1300 gulden. Uit de notulen is niet op te maken of het gaat om een nieuw of een bestaand orgel gemaakt door Maarschalkerweerd.
   Voor de aanschaf ging men een lening aan. Op 14 september 1905 is het orgel feestelijk in gebruik genomen, met uiteraard een collecte voor het orgel. P.J. Kolijn was reeds in 1905 ouderling bij de Gereformeerde Kerk A. (04) (13) (15)
  
  De standaard 18-09-1905
  
  
  Teke van der Molen (1889-1969) (11)
  
• 1 maart: D. de Boer deelt mee dat hij samen met organist van der Kooi en T. van der Molen naar Gouda zijn geweest. Het orgel van Gouda blijkt geschikt te zijn en wordt voor f 750 gekocht. Orgelmaker T. van der Molen schat de kosten voor overplaatsing in op ongeveer f 250,-. Van der Molen krijgt de opdracht voor de overplaatsing. Het oude orgel zal per advertentie in het Drents-Overijsselse kerkblad te koop worden aangeboden. Het schilderen van de kerk wordt opgedragen aan J. Loos te Meppel voor f 485 en f 15 voor het orgel.
• 11 maart: Het oude orgel is nog niet verkocht. Het andere orgel kan in ’t laatst van deze week of begin volgende week hier zijn. Wat moet nu met het oude orgel worden gedaan? Er wordt een brief aan de kerkenraad van Zuidwolde geschreven en als dat niet lukt zal het geplaatst worden op de zolder van J. Oosterhuis.
• 1 april: Het oude orgel is voor f 100,- verkocht aan de kerkenraad van Nijensleek en inmiddels opgehaald. Het zal in termijnen betaald worden. Er wordt gesproken over de kleur die het nieuwe orgel zal krijgen. Op voorstel van schilder Loos wordt besloten, de kleur in overeenstemming te brengen met de preekstoel.
• 19 april: Aan de heer Van Lochum, orgelstemmer te Kampen, zal bericht worden dat hij niet meer behoeft te komen omdat het orgel is verkocht. Het schilderen van het orgel, als bijwerk uitgevoerd door schilder Loos, moet ongeveer f 60 kosten. Hierover wil men nog contact met Loos opnemen, omdat hij eerst 15 gulden genoemd had.
• 28 april: De rekening van f 255 door Van der Molen uit Steenwijk voor het overplaatsen wordt goedgekeurd.
• 8 november: De kwitantie van f 750 van de kerkenraad van Gouda voor het orgel komt binnen. P. Bouwknegt zal het orgelbankje een handbreed moeten verlagen op verzoek van organist P. van der Kooi.
• 6 december: Op verzoek van de organist P. van der Kooi zal door Matter op het orgel een knopje voor elektrisch licht worden aangebracht.

Aantekeningen uit het kasboek van de penningmeester van de kerk 1926 (03)

• 26 februari: Reiskosten D. de Boer en P. van der Kooi f 20,20
• 1 april: Vracht orgel f 17,65
• 5 mei: Orgeltrapper A. Hoorn f 25,00
• 17 mei: Aan D. de Boer voor orgel f 750,--
• 25 mei: Rekening van Van der Molen f 255,--

Het orgel wordt op Paaszondag 4 april in gebruik genomen.
Dispositie volgens het rapport van de GOV op 22 februari 1949: Prestant 8', Holpijp 8', Bourdon 8', Gamba 8', Octaaf 4', Octaaf 2'.

Foto: nr. 7082 (20)


De standaard 07-04-1926, De Amsterdammer 08-04-1926 (Gelijke tekst) en Amsterdamsche kerkbode; officieel orgaan van de Nederduitsche Gereformeerde Kerk (doleerende), jaargang 40, 1926, no 2046, 18-04-1926

1928: Meester Van der Kooi speelt te snel en wordt vermaand wat langzamer te spelen. (18)

1931: Klaas Matter verzoekt wegens het ontvangen van kerkorgel-les op het kerkorgel te mogen spelen. Dit wordt toegestaan. (18)

1935: K. Matter wordt aangesteld als organist door het vertrek van meester Van der Kooi naar Meppel. M. Mulder wordt benoemd als plaatsvervanger. Over Klaas Matter gaat de volgende anekdote rond in Nijeveen: 'Boven de lessenaar van het orgel had dhr. Matter een spijker met een touwtje bevestigd. Aan dat touwtje hing Matter, voordat hij begon te spelen, een sleutel. Dit was de sleutel die toegang gaf tot het orgel. Het orgel was in 1949 geplaatst boven de preekstoel. Als er een speciale dienst was, en Matter was organist, dan ging de koster D. Karsten voordat organist Matter in de kerk was naar boven en maakte het touwtje wat korter, door er een aantal knoopjes in te leggen. Het effect was dat het tempo wat hoger werd. Na de dienst maakte Matter de aangebrachte knopen ongedaan, hiermee was het touwtje weer teruggebracht op de lengte die Matter graag zag'. (18)

1939: Op 23 januari schrijft orgelmaker Van der Molen aan Reil dat organist Matter bij hem op bezoek was om te informeren naar een windmotor. Van der Molen vraagt Reil om een offerte uit te brengen en als het doorgaat de motor te plaatsen met zijn assistentie. Hij voegt een kaartje toe met de locatie van de kerk.
Op 25 januari schrijft Reil aan Van der Molen uit Steenwijk dat hij een windmachine voor Nijeveen kan leveren. De kosten zijn inclusief plaatsing f 218,-
24 februari schrijft Reil aan organist Matter dat er een Meidinger windmachine kan worden geleverd voor f 218,- en dat restauratie een bedrag van f 110,- zal vergen.
Op 6 maart wil Reil een tweeklaviers pedaalharmonium met windmotor voor f 917,28 leveren aan organist Matter. Voor zijn huidige instrument wil Reil f 367,28 geven zodat Matter f 550,- moet bijbetalen.
Op 4 augustus wordt een briefkaart aan Reil gestuurd met het verzoek prijsopgave te doen
11 augustus schrijft Reil een voorstel van f 270,- voor een aantal werkzaamheden aan het orgel:
 - Plaatsing van een elektrische windmachine
 - Restauratie van pijpwerk en mechaniek
 - Stemabonnement
Op 8 augustus schrijft Reil dat hij op 10 augustus langs wil komen in Nijeveen om de situatie in ogenschouw te nemen.
Op 11 september schrijft Reil dat er voor Nijeveen een apart type windmotor benodigd is. Hij zal dit bestellen bij Meidinger in Zwitserland.
Op 26 september schrijft Reil aan predikant Spek dat de motor vanuit Duitsland is verstuurd
Op 18 oktober schrijft Reil aan de predikant Spek dat het eigenaardig is dat de windmotor nog niet binnen is. Twee later bestelde motoren zijn al binnen.


Het orgel 1939 oktober

Op 30 oktober wordt door Reil de elektromotor geplaatst en groot onderhoud gepleegd. Hierdoor wordt de orgeltrapper overbodig gemaakt.
Op 15 november vraagt organist Matter aan Reil of hij langs kan komen om over het orgel te overleggen.
op 18 november antwoord Reil aan organist Matter dat hij deze week nog niet langs kan komen, maar wel volgende week om het orgel in orde te maken.
B. Kuyers schrijft aan Reil dat hij een horloge in de kerk heeft gevonden. Hij vraagt of hij het moet sturen of dat Reil binnenkort nog langskomt.
Op 19 november schrijft Reil aan B. Kuyers dat hij blij is dat zijn horloge is gevonden. Hij komt binnenkort langs om het op te halen. (10)

1940: Op 21 oktober vraagt organist Matter aan Reil of hij langs kan komen omdat enkele tonen blijven hangen.

1941: Organist Klaas Matter vraagt Reil op 4 augustus om een stembeurt en informatie omtrent een onderhoudscontract.
Op 25 november vraagt organist Klaas Matter per briefkaart aan Reil om het orgel te stemmen en de lekkende blaasbalg te repareren. (10)

1947: De blaasbalg van het orgel raakt defect. Enkele weken wordt een huisorgel gebruikt. (18)

1949: Op 18 januari vraagt organist Klaas Matter in opdracht van de kerkenraad advies van de orgeladviescommissie van de Gereformeerde organisten Vereniging (GOV). Het orgel moet vanwege een verbouwing van de kerk worden verplaatst en kan dan mogelijk ook worden uitgebreid.
Op 21 januari antwoordt de GOV. Ze brengen graag een advies uit. De kosten zijn f 50,-. Joh. G. Vetter uit Groningen zal zo spoedig mogelijk contact opnemen voor een bezoek aan de kerk.
Op 8 februari stuurt Matter een tekening van de kerk. De breedte van het orgel is 140cm. Als het wordt uitgebreid met een 16-voets register is er meer ruimte nodig.
Op 22 februari brengen de adviseurs Joh. M. Vetter en R. Kamp van de Gereformeerde organisten Vereniging (GOV) aan de orgelcommissie in Nijeveen rapport uit over de noodzaak het orgel in de kerk te verplaatsen en mogelijk uit te breiden na een interne verbouwing van de kerk.
Het is een mechanisch orgel met de volgende dispositie: Prestant 8', Holpijp 8', Bourdon 8', Gamba 8', Octaaf 4', Octaaf 2'. De hoogste tonen van de Octaaf 2' zijn dubbel bezet als een Doublette.
Het klankkarakter is goed met wat te weinig fundament door de houten pijpen. De Octaaf 2´ is te opdringerig. In de windlade wordt doorspraak geconstateerd. Er is windverlies in de aansluiting tussen balg en windkanaal. Het orgel is vervuild. De Meidinger windmachine is goed. Het regelgordijn is niet goed geconstrueerd.
Bij een overplaatsing van het orgel dient het volgende te gebeuren:
- Alle onderdelen grondig reinigen
- De windlade opnieuw lijmen en vlakken
- Herintonatie en stemming
- Aanvullen van ontbrekende naamplaatjes
- De Prestant 8' moet in het groot octaaf metalen pijpen krijgen
- Completeren van de Doublette in het hoogste octaaf
- Het is gewenst een 16-voets stem op het pedaal toe te voegen met een nieuw pedaalklavier
- Toevoegen van een Cornet of Sesquialter
Ook zou het orgel kunnen worden gewijzigd tot een tweeklaviers instrument met de volgende verdeling:
Manuaal I: Prestant 8', Gamba 8', Open Fluit (nieuw), Quint 2 2/3' (nieuw), Doublette 2'
Manuaal II: Holpijp 8', Prestant 4', Sesquialter II (nieuw)
Pedaal: Gedektbas 16', Bourdon 8' (transmissie)
Geadviseerd wordt prijsopgaves aan te vragen voor
1. Verplaatsing en revisie
2. Aanvullen Prestant 8' met metalen pijpwerk
3. Uitbreiding met Gedektbas 16'en een Cornet of Sesquialter
4. Wijziging in een tweemanuaals orgel
Op 4 maart vragen de adviseurs aan Mense Ruiter een prijsopgave te doen op basis van het uitgebrachte rapport.
Op 8 maart schrijft Reil aan de adviseurs van de GOV dat hij geen prijsopgave wil doen omdat hij zich onheus bejegend voelt door de GOV.
Op 25 maart schrijft adviseur Kamp aan Ruiter. Kamp heeft opdracht voor de demontage omdat men niet langer kon wachten. Toen Ruiter in Nijeveen was hebben ze het samen afgemaakt. De windlade staat nu bij Kamp. De stokken zijn al gedemonteerd in verband met het bijplaatsen van een Sesquialter. Deze zou kunnen op de plaats van de Bourdon 8'. Het groot octaaf van de Bourdon kan worden toegevoegd aan de Holpijp 8'. Graag overleggen omtrent de verdeling van de werkzaamheden.
Op 15 april schrijft Ruiter dat hij de tekeningen (van de kerk?) terugstuurt met toevoeging van een eigen tekening. Hij maakt bezwaar tegen het zachtboard dat veel slechter weerkaatst dan hout. Op de schets van Ruiter is te zien wat de afmetingen moeten zijn van de galerij boven de preekstoel. De vergroting tot een tweemanuaals instrument acht hij niet zinvol. Dit levert qua kosten te weinig rendement op. Het manuaal zou kunnen worden uitgebreid met een Sesquialter of een Mixtuur en een Bourdon 16', die ook bespeelbaar zou moeten zijn op het Pedaal middels een kegellade.
De kosten schat hij in als volgt:
1. Verplaatsing en revisie f 1000,- tot f 1250,-
2. Toevoegen van een Sesquialter discant f 600,-
2b. Toevoegen van een Mixtuur f 900,-
3. Toevoegen van een Bourdon 16' op het manuaal en tevens bespeelbaar op het pedaal met een nieuw pedaalklavier, wellenbord en orgelbank f 2.200,-.
Hij beveelt aan om 1, 2b en 3 uit te voeren.
Op 27 april schrijft dominee Okkema aan de GOV dat ze een prijsopgave zouden ontvangen van twee orgelmakers. Enkele weken gelden werd er een prijsopgave ontvangen van Mense Ruiter. De prijs is echter f 1.400,- hoger dan de door u gemaakte raming. De kerkenraad heeft nu besloten het orgel alleen te verplaatsen en te reviseren en niet uit te breiden.
Op 12 mei schrijven de adviseurs aan Ruiter dat de uitbreiding niet kan worden uitgevoerd wegens de te hoge kosten. Het orgel wordt alleen verplaatst en gereviseerd. Wanneer kunnen de werkzaamheden beginnen?
Op 24 mei schrijft adviseur Vetter dat hij een overleg heeft gehad met Mense Ruiter. In tegenstelling tot het rapport stelt Ruiter een Bourdon 16' voor op het manuaal. Men is van mening dat hij zich precies aan het rapport had moeten houden. Hierdoor lopen de raming van de adviseur en die van Ruiter uit elkaar.
Ruiter heeft daarop zijn berekening aangepast.
Er ontstaat nu het volgende beeld:

		minimum	maximum	onze schatting
1.		f 1000,-	f 1350,-	f 1100,-
2.		f 300,-	f 300,-	f 300,-
3a.	Subbas	f 1588,-	f 1588,-	f 1200,-
3b.	Sesquialter	f 600,-	f 600,-	f 550,-

Het verschil bij punt 1 ontstaat door onvoorziene gebreken bij de verplaatsing en restauratie. Een besparing kan worden bereikt als een plaatselijke timmerman de orgelkas plaatst.
Het verschil in punt 3 komt doordat de Subbas onder een schuin plafond moet worden geplaatst. Om het orgel te kunnen plaatsen dient de galerij te worden verdiept.
Op 11 juni schrijft dominee Okkema aan Vetter van de GOV dat de kerkenraad toch heeft besloten het orgel te laten uitbreiden volgens het GOV-rapport. Er worden een Subbas en een Sesquialter bijgeplaatst. De verandering van de houten pijpen van de Prestant naar metalen pijpen acht u niet noodzakelijk? Als dat zo is kan er misschien een tremulant worden geplaatst.
Op 14 juni schrijft organist Matter aan orgelmaker Mense Ruiter dat hij vrijblijvend een prijsopgave wil hebben voor een schoonmaak van het orgel en een uitbreiding met een 16' register. Het interieur van de kerk wordt vernieuwd en het orgel moet worden verplaatst naar een balkon boven de preekstoel. Het orgel heeft 1 klavier met een aangehangen pedaal met de volgende registers: Prestant 8', Gamba 8', Holpijp 8', Bourdon 8', Octaaf 4', Doublette 2'
Op 27 september wordt geïnformeerd hoe de zaken er bij Ruiter voorstaan. De schilder hoopt volgende week zijn werk af te ronden.
Op 11 oktober schrijft de kerkenraad dat ze de telegrafische boodschap over de windlade hebben ontvangen. Daarmee is het orgel nog niet compleet. Men wil het orgel graag in gebruik nemen.
Op 11 november stuurt Kamp een rekening naar Mense Ruiter voor reiskosten en gemaakte uren. Hij heeft blijkbaar in de periode oktober/november meegewerkt aan het orgel.
Op 18 november schrijft de GOV aan de kerkenraad dat er geen contract is gesloten met Ruiter vanwege de wat ongebruikelijke gang van zaken. Het zou goed zijn dat dit contract alsnog wordt gesloten. De kosten voor logies en de aanleg van elektra komen voor rekening van de opdrachtgever. De GOV zal een contract toesturen.
Op 18 november schrijft Ruiter dat de werkzaamheden aan het orgel op de administratie voorlopen. De kosten zullen f 3300,- belopen. Zou de eerste f 1000,- kunnen worden overgemaakt? Een maand daarna kan de tweede termijn worden overgemaakt.
In het archief van Mense Ruiter is een niet ondertekend contract aanwezig, opgesteld door de GOV. In het contract wordt het toevoegen van een Sesquialter en een Bourdon 16' op het pedaal genoemd. De prijs bedraagt tussen de f 3188,- en f 3538,-. Betaling in 4 termijnen.
R. Kamp functioneert niet meer als adviseur omdat hij meewerkt aan het orgelproject. In het archief van de GOV is nog een andere variant van het contract aanwezig dat ook niet ondertekend is.
Op 9 november wordt de verbouwde kerk weer in gebruik genomen. Het orgel is dan nog niet geïnstalleerd. (16) (22)

1950: Op 15 mei schrijft predikant Okkema dat het orgel nog niet is geplaatst vanwege de vochtigheid in de kerk. Dit bezwaar is nu weg. Wanneer begint Ruiter aan de opbouw?
Ruiter antwoordt op 11 mei dat hij nog bezig is met een andere opdracht. Hij verwacht over zes tot zeven weken te kunnen beginnen.
Op 11 oktober schrijft predikant Okkema dat Ruiter zijn belofte niet is nagekomen. Eind november is er in de kerk een muziekavond. Kan het orgel voor die tijd worden geïnstalleerd?
Ruiter antwoordt op 19 oktober dat de Bourdon 16' en de windlade bijna gereed zijn. Ook de pedaalklaviatuur is in bewerking. Hij verwacht niet het orgel voor november te kunnen opleveren. Door ziekte zijn de werkzaamheden uitgelopen.
Ruiter stuurt een briefkaart met een tekening aan organist Matter. Ruiter wil graag van Matter wat maten weten op basis van de tekening.

Op 20 november informeert Matter bij Ruiter wat de stand van zaken is.
Op 22 november antwoordt Ruiter. Aan het orgel van Nijeveen vooruitgeschoven gewerkt. Hierdoor zijn andere opdrachten naar achteren verschoven. Deze zijn nu eerst aan de beurt. Daarna komt Nijeveen weer aan bod. (16)

1951: Op 12 maart schrijft predikant Okkema op verzoek van de kerkenraad dat het geduld zijn uiterste grens heeft bereikt. Graag per omgaande bericht wanneer het orgel in de kerk wordt geplaatst.
Op 21 maart antwoordt Ruiter dat veel onderdelen van het orgel zijn al gereed. Er wordt nu gewerkt aan de nieuw Sesquialter. Over hoogstens twee maanden wordt het orgel in de kerk opgebouwd. Ook was er weer ziekte.
Op 18 mei schrijft predikant Okkema dat Ruiter nog een paar dagen heeft om zijn belofte het orgel binnen 2 maanden te plaatsen gestand te doen.
Op 24 mei schrijft Ruiter dat een personeelslid onverwacht is opgeroepen voor militaire dienst en dat er hierdoor vertraging is ontstaan. De medewerker komt over drie weken weer terug. Het plan is om dat wat klaar is alvast naar Nijeveen over te brengen en op te slaan op het orgelbalkon.
Op 25 mei antwoordt predikant Okkema dat dit akkoord is. Liefst volgende week. Daarna vakantie. De zolder van de pastorie is een goed plek.
Op 25 mei schrijft dominee Okkema aan Vetter van de GOV dat het orgel nog steeds niet is afgewerkt ondanks beloftes van Ruiter. Kan Vetter bij Ruiter informeren wanneer het nieuwe register wordt geplaatst?
Op 2 juni schijft Vetter aan Okkema dat de vertragingen bij Ruiter bekend zijn. Een alternatief zou zijn om het door de GOV eerste te laten keuren en om het daarna door iemand anders af te laten maken.
Op 8 juni schrijft dominee Okkema aan Vetter dat het goed zou zijn dat de GOV het werk van Ruiter beoordeelt.
Op 22 juni schrijft predikant Okkema dat er nog steeds niets ontvangen is.
Op 7 augustus schrijft dominee Okkema aan Vetter dat na de zending die Vetter gecontroleerd heeft er nog twee zendingen zijn ontvangen. Een kist met 'twee rollen loodbuis en - ik weet niet de juiste benaming - stuk, waarin naar ik meen de pijpen moeten staan.' Okkema heeft gebeld met Ruiter wanneer hij zou komen.
Op 23 augustus schrijft Ruiter aan predikant Okkema dat het werk voor Rouveen nu is afgerond en hij weer geregeld in de werkplaats aanwezig is. Aan het orgel voor Nijeveen wordt nu de laatste hand gelegd. Over twee weken komt een medewerker naar Nijeveen om het orgel te plaatsen.
Op 24 oktober schrijft Ruiter dat hij weer ziek is. De dokter heeft hem verboden uit bed te komen. Het wordt waarschijnlijk november voordat het orgel kan worden afgewerkt. Nijeveen is de eerste klant met wie hij na zijn herstel verdergaat.
Op 30 december schrijft Ruiter aan adviseur Vetter dat hij gisteravond te laat in Nijeveen was om Vetter nog te kunnen ontmoeten. Vrijdag en zaterdag heeft hij het orgel nog bijgeïntoneerd en gestemd, terwijl dit enkele weken geleden als was afgerond. De oorzaak zou de verwarming kunnen zijn bij een trouwerij afgelopen vrijdag. De temperatuur in de orgelkas was toen 30 graden. Door dit stookgedrag van de koster is het orgel binnen afzienbare tijd onbruikbaar. (16) (22)

1952: Op 29 januari stuurt adviseur Vetter het eindkeuringsrapport naar Ruiter. Er is doorspraak geconstateerd in de Octaaf 4' en de Octaaf 2'. Dit euvel is niet geconstateerd bij een eerder bezoek. De oorzaak is de grote temperatuurswisselingen in de kerk waardoor er lekkage ontstaat. Dit is ook geconstateerd door de orgelmaker in zijn brief van 30 december 1951. Dit stookgedrag zal tot gevolg hebben dat het orgel binnen korte tijd kapot wordt gestookt. Deze zaak ligt buiten de verantwoordelijkheid van de orgelbouwer. De kosten van herstel ramen wij op f 1000,-. Er wordt geadviseerd het stookgedrag aan te passen en de kerk geleidelijk op te warmen. De kerkenraad krijgt een formele goedkeuringsbrief van dezelfde datum.
Op 4 februari schrijft Ruiter aan predikant Okkema. Hij stuurt een schets voor een orgelbank. Is de financiële kant al geregeld? Op de zolder van de pastorie staat nog een krat met een loden buis. Kunt U deze naar de werkplaats sturen?
Dominee Okkema schrijft op 14 februari terug. Het rapport is met genoegen gelezen. Men is tevreden. De financiën zouden nu geregeld moeten zijn. De windladeproblemen doen zich hopelijk niet meer voor. Als Ruiter in Meppel is kan hij wel eens langskomen. De orgelbank wordt in eigen beheer gemaakt aan de hand van een tekening van Ruiter.
Op 18 februari dankt Ruiter voor de vlotte afrekening. Hij zal de windlade in de gaten houden. Over een paar maanden is hij weer in Meppel. (16)

Dispositie van het orgel na bovenstaande werkzaamheden:

1953: Overwogen wordt om vooraf aan de kerkdienst ritmisch te gaan zingen. (18)

1956: De bezwaren tegen het ritmisch zingen worden besproken. (18)

1958: Frits Mulder wordt op 17-jarige leeftijd als organist benoemd naast Klaas Matter. Hij blijft organist tot 1965. Vooraf is Janny Hoornstra enkele jaren organiste. (01)

1974: Hidde Visser wordt naast K. Matter tot organist benoemd. (18)

1976: Ineke Veldman wordt naast K. Matter en Hidde Visser benoemd tot organist nadat Wim Hoeve uit Wanneperveen ontslag neemt. (18)

1979: De houten pijpen C-E van de Prestant 8', die zeer eng van mensuur zijn, worden vervangen door vijf metalen pijpen afkomstig uit het oude orgel van de Koepelkerk in Leeuwarden. (18)

1980: Onder verantwoordelijkheid van de Commissie van Beheer en op verzoek van de kerkenraad wordt een orgelcommissie opgericht om te onderzoeken wat de mogelijkheden van het kerkorgel zijn. (18)

1983: In 1983 wordt K. Matter koninklijk onderscheiden nadat hij op eigen verzoek een punt zet achter zijn organistenperiode van bijna 50 jaar. Anderen assisteerden hem daarbij; de laatste tijd Ineke Veldman (sinds 1976) en H.A. Visser (sinds 1974). Matter wordt opgevolgd door G.J. Pottjewijd. (18)

1987: Organist G.J. Pottjewijd legt zijn functie neer. Hij wordt opgevolgd door J. Lopers. (18)

1989: Op 24 februari 1989 overlijdt weduwe G. Kuijers - Dekker en laat haar vermogen na aan de Gereformeerde Kerk van Nijeveen. De kerkenraad besluit het legaat te bestemmen voor de bouw van een nieuw orgel.  (18)

1992: Het oude orgel wordt in een advertentie in de Orgelvriend te koop aangeboden. Het orgel wordt verkocht aan de Protestants Christelijke Gemeente te Prinsenbeek (bij Breda). In het voorjaar van 1992 wordt het orgel door Orgelbouwer Louis J. Kramer uit Boskoop afgebroken. Op 13 oktober 1992 wordt het daar in gebruik genomen met een concert door de organist Gerard Scherff met medewerking van het Kwintkwartet.
Voor foto's van het orgel te Prinsenbeek zie onderaan deze pagina.

In het nieuwe instrument van Hendriksen & Reitsma wordt om kosten te besparen deels gebruikt pijpwerk gebruikt. Dit pijpwerk is voor een groot deel afkomstig uit het voormalige Flentrop-orgel in de Gereformeerde Zuid-Oosterkerk uit 1937 te Haarlem.
Het aantal pijpen in het orgel bedraagt 783. De registertractuur en de toetstractuur zijn mechanisch. De orgelkas is geheel van massief eiken. De ornamenten zijn ontworpen en vervaardigd door Henk van der Luyt te Aalten. De klavieren zijn belegd met been; de boventoetsen zijn van ebbenhout. Op de registerknoppen bevinden zich porseleinen plaatjes met handbeschilderde registernamen.
Het orgel wordt op 13 mei 1992 in gebruik genomen met een concert door Fedde Tuinstra uit Heerenveen. (Zie programmaboekje) Adviseur bij de bouw is Hans Kriek. De kosten voor het nieuwe orgel zijn f 180.000,-.
In een Kladbriefje van vermoedelijk de GOV staat dat het 'oude rommel-orgel' is verkocht naar Prinsenbeek, waar de GOV had geadviseerd een positief aan te schaffen. 'In Nijeveen ging men met Hans Kriek in zee!'


Foto (05)

1. E-Mail van Frits Mulder d.d. 12-12-2008
2. E-Mail van Roelof Kooiker d.d. 13-12-2008
3. Inventarisatie in 2009 door organist Hidde Visser van de notulenboeken en kasboeken uit 1925 en 1926
4. Boek 'Maarschalkerweerd & Zoon Orgelmakers te Utrecht' door Jos Laus Canaletto 2008 ISBN 978-90-6469-842-9 blz. 532
5. www: http://reliwiki.nl/index.php/Nijeveen,_Dorpsstraat_7_-_Gereformeerde_Kerk (01-02-2025)
6. Tijdschrift: Organist en eredienst 1992/12 Nieuwe orgels door Bert Wisgerhof
7. Brochure: Hans Kriek Brochure bij de ingebruikname van het orgel  
8. E-Mail van Roelof Kooiker d.d. 27 december 2015
9. E-Mail van Roelof Kooiker d.d. 31-december 2015
10. Archief Reil
11. Tijdschrift: Lucas Bennen, Van der Molen: drie generaties in de muziek, Old Steenwiek, Historische mededelingen, februari 2015
12. www: http://orgbase.nl/ Prinsenbeek Description nr.: 1001101 (14-11-2022)
13. www:https://www.diegoude.nl/wp-content/uploads/2020/06/De-Gereformeerde-Kerk-van-Gouda-1849-2016-2017-2.pdf blz. 64 (18-11-2022)
14. E-mail diegoude.nl van 01-12-2022
15. E-mail diegoude.nl van 01-12-2022
16. Mense Ruiter oude archief
17. www:https://gereformeerdekerken.info/ (31-01-2025)
18. Onderzoek van de kerkarchieven door Jan Meer in 1984
19. Boek: Jan Meer, Tussen vallen en opstanding Jubileumuitgave ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van de Gereformeerde Kerk van Nijeveen-Havelte-Wanneperveen, 1984
20. www:https://www.beeldbanknijeveen.nl/cgi-bin/beeldbank.pl (01-202025)
21. www:http://reliwiki.nl/index.php/Haarlem,_Richard_Holkade_9_-_Zuid-Oosterkerkk (01-02-2025)
22. VU-Archief: 669 Gereformeerde Organisten Vereniging (GOV) - Orgelbouwadviescommissie 1-780 Doos 55 467. Nijeveen, Gereformeerde Kerk, 1949, 1951-1952
23. www: https://pgnkd.nl/kerken-nijeveen-en-kolderveen-gaan-samen-in-protestantse-gemeente-nijeveen-kolderveen-dinxterveen/

Meppeler Courant 1990-02-07

Foto's door Roelof Kooiker van het orgel zoals het te Prinsenbeek is geplaatst

Foto's door Roelof Kooiker (08)

Geschiedenis orgel Gereformeerde Zuid-Oosterkerk uit 1937 te Haarlem (21 ) (09)
H.W. Flentrop bouw - 1937 systeem: pneumatische kegelladen.

Manuaal I		Manuaal II		Pedaal
Prestant	8'	Concertfluit	8'	Subbas	16'
Roerfluit	8'	Viola di Gamba	8'	Cello	8'
Quintadeen	8'	Voix Céleste	8'af c	Dulciaan	16'tr.
Octaaf	4'	Roerfluit	4'
Flageolet	2'	Nasard	2 2/3'
Mixtuur	III-IV	Fluit	2'
Trompet	8'	Dulciaan	16'
		Tremulant

Koppels
Man. I - Man. II Vrije combinatie Manuaalomvang C - g'''
Pedaal - Man. I Autom. pedaal Pedaalomvang C - f'
Pedaal - Man. II
Superkoppels

Kerkgebouw, ontworpen door B.T. Boeyinga. Buiten gebruik als Gereformeerde Kerk in 1975
Daarna in gebruik geweest als Immanuëlkerk van een Pinkstergemeente. In juni 2008 weer buiten gebruik.
Eind 2008 aangewezen als Gemeentelijk monument. In 2011-2012 zijn exterieur en fundering van dit voormalige kerkgebouw gerestaureerd.
Vanaf mei 2012 vindt inbouw plaats door een softwarebedrijf, dat hier kantoor gaat houden. Wegens het aanbrengen van een verdieping is de ruimtewerking van het interieur verloren gegaan.

www.orgbase.nl Collectie Hans Kriek