Hoogeveen, Gereformeerde Zuiderkerk, Baarlelaan
In 1961 plaatst orgelmaker Fonteyn & Gaal een nieuw tweeklaviers
elektro-pneumatisch orgel voor de in 1960 gebouwde kerk. In de jaren negentig
volgt een restauratie door Pels & Van Leeuwen. In 2005 wordt de kerk gesloten en
wordt het orgel verkocht aan de rooms-katholieke Clemenskerk in Nes op Ameland.
Daar gaat het orgel verloren bij een brand in 2013. De kerk zelf is inmiddels
afgebroken..
1960
De nieuwe kerk wordt begin juli 1960 in gebruik genomen. Een pijporgel wordt
volgend jaar geplaatst. Zie Nieuwsblad
van het Noorden (juli 1960), Emmer Courant
(09-07-1960).
1961
Orgelmaker Fonteyn en Gaal uit
Amsterdam plaatst een elektro-pneumatisch orgel. Adviseurs zijn Wim Blanken en Koos Bons. Ook dhr. L.
Oosterhuis, gastorganist van de kerk is bij de bouw betrokken.
Links: 1962 Negatiefnummer Pu 23507 (04),
rechts: ansichtkaart
Foto's Geert Jan Pottjewijd
Dispositie:
| Manuaal I |
|
Manuaal II (Zwelwerk) |
|
Pedaal |
|
| Prestant |
8' |
Gedekt |
8' |
Subbas |
16' |
| Roerfluit |
8' |
Salicionaal |
8' |
Gedekt |
8' transmissie Subbas 16' |
| Octaaf |
4' |
Speelfluit |
4' |
Octaaf |
8' |
| Gemshoorn |
4' |
Nachthoorn |
2' |
Quint |
5 1/3' transmissie Octaaf 8' |
| Prestant |
2' |
Quint |
1 1/3' |
Octaaf |
4' transmissie Octaaf 8' |
| Mixtuur |
IV-V |
Sesquialter |
II |
Fagot |
16' |
| Trompet |
8' |
Dulciaan |
8' |
|
|
| |
|
Tremelo |
|
|
|
Samenstelling van de vulstemmen:
Mixtuur:
| C |
|
|
|
|
1 1/3 |
1 |
2/3 |
½ |
| dis |
|
|
|
2 |
1 1/3 |
1 |
2/3 |
|
| e1 |
|
|
2 2/3 |
2 |
1 1/3 |
1 |
2/3 |
|
| f 2 |
|
4 |
2 2/3 |
2 |
1 1/3 |
1 |
|
|
| c3 |
5 1/3 |
4 |
2 2/3 |
2 |
1 1/3 |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
Sesquialter: 2 2/3 - 1 3/5
Links Foto speeltafel (04)
(31-12-2024): foto niet meer aanwezig) Rechts: Geert Jan
Pottjewijd
1990
Op
15 maart beschrijft orgelmaker
Pels & Van Leeuwen op verzoek van de Commisie van Beheer de staat van het orgel. Het orgel is
degelijk gebouwd met gebruik van goede materialen. Het concept is verouderd maar
het orgel zal als begeleidingsinstrument goed voldoen. De huidige staat van
onderhoud is redelijk. Het orgel is tamelijk vuil. Vervanging van de membranen
is nog niet nodig.
Om het orgel goed te kunnen reinigen dient alle pijpwerk
te worden uitgenomen.
De kosten van een schoonmaak bedragen f 12.655,80. Als
wordt besloten de membranen ook te vervangen zal dat een bedrag vergen van f
6.150,15. (06)
1992
Op 2 juni
verschijnt een rapport van Arend
J. Gierveld en Jean Telder van de
Orgeladviescommissie van de Gereformeerde Organisten Vereniging (GOV) op basis van een bezoek op 28 mei.Het hoofddoel
is het onderzoek van het orgel in de Gereformeerde Hoofdstraatkerk, maar er is
besloten ook het orgel van de Zuiderkerk te inspecteren. Het orgel
wordt als volgt omschreven: 'Het orgel is een degelijk assemblageproduct uit de
eindfase van de vervalperiode in de Nederlandse orgelbouw.' Het pijpwerk is
gemaakt door Stinkens en de speeltafel is van Laukhuff. De tongwerken zijn van
Giesecke. Het orgel heeft groot onderhoud nodig en het voorstel van Pels & van
Leeuwen kan dan ook worden uitgevoerd. Zie ook de
klad-aantekeningen.
Op 22
september stuurt de GOV een nota
van f 650,-. f 150,- is voor het advies van het orgel in de Zuiderkerk en f
500,- voor het orgel in de Hoofdstraatkerk. (06)
1994
Restauratie door Pels & van Leeuwen. (02)
Op 11 maart verschijnt het
keuringsrapport van de GOV na de werkzaamheden door Pels & van Leeuwen. De
tractuur werkt weer naar behoren. Gezien de constructie kan de orgelmaker geen
garantie geven op het uitblijven van storingen. Het orgel is gestemd in de
wintermaanden in een verwarmde kerk. Hierdoor was de stemming bij de eindkeuring
niet optimaal. Aangeraden wordt een stembeurt in de maanden mei of juli bij een
onverwarmde kerk. Het resultaat van de herintonatie is enigszins teleurstellend.
Er was meer mogelijk geweest. Vooral de tongwerken kunnen beter. (06)
2005
De kerk wordt gesloten. Men kerkt voortaan in de Goede Herderkerk.
2009
Het orgel wordt op Marktplaats te koop aangeboden. In het najaar
wordt het gedemonteerd door Kaat en Tijhuis te Kampen en verkocht aan de Rooms-Katholieke
Clemenskerk in Nes op Ameland. De Zuiderkerk
wordt gesloopt.
2011
Het orgel is door orgelmaker Kaat en Tijhuis geplaatst in de
Rooms-katholieke Clemenskerk te Nes op Ameland. Van het oude Pelsorgel zijn de
Basson-Hobo en de Voix Céleste herplaatst in het zwelwerk. Van het Fonteijnorgel
zijn de Dulciaan en de Quint 1 1/3' niet herplaatst. De Mixtuur is gewijzigd
door de pijpen van het hoogste koor dicht te maken.
De kas uit Hoogeveen is niet
herplaatst, maar vervangen door een orgelkas opgedeeld in twee delen, ter weerszijden
van het raam.
Dispositie
Hoofdwerk: Prestant 8', Roerfluit 8', Octaaf 4', Gemshoorn 4', Prestant
2', Mixtuur III-IV sterk (1 1/3'), Trompet 8'.
Zwelwerk: Gedekt
8', Salicionaal 8', Voix Céleste 8' - 1929, Speelfluit 4', Nachthoorn 2',
Sesquialter III sterk, Basson-Hobo 8' - 1929, Tremolo.
Pedaal:
Subbas 16', Gedekt 8', Octaaf 8', Quint 5 1/3', Octaaf 4', Fagot 16'.
Koppelingen: Manuaal I - Manuaal II, Pedaal - Manuaal I, Pedaal -
Manuaal II, Pedaal - Manuaal II Super.
Speelhulpen: Vrije
combinatie, Automatisch pedaal, Tutti. (01)
Foto (03)
2013
In de nacht van 4 op 5 februari 2013 is het kerkgebouw door een
brand verwoest. Het interieur is geheel verloren gegaan en van de kerk resteren
alleen nog de buitenmuren. (05) Zie De
Orgelvriend (2013-03).
Bronvermelding:
- www: Orgeldatabase Piet Bron.
- www:
https://reliwiki.nl/index.php/Hoogeveen,_Baarlelaan_1_-_Zuiderkerk_(1960_-_2008)
- www:
https://reliwiki.nl/index.php/Nes,_Kardinaal_de_Jongweg_33_-_Clemens
(Nes)
- www:
http://www.kerkeninbeeld.nl
(31-12-2024)
- www:
http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/71154/Hoogeveens-kerkorgel-door-brand-verwoest
(01-01-2025)
- VU-Archief: 669 Gereformeerde Organisten Vereniging
(GOV) - Orgelbouwadviescommissie 1-780 Doos 50 331. Hoogeveen, Gereformeerde
Zuiderkerk, 1990, 1992, 1994
Links: ansichtkaart, rechts: foto Geert Jan Pottjewijd