Orgel Oosterhesselen Hervormde kerk

Oosterhesselen Hervormde kerk

Informatie over de kerk

Foto's oude situtatie 01, 02, 03 en 04 vanuit http://www.kerkeninbeeld.nl

1908-1983: Orgel geleverd door N.A. van Dam en J.M.W. Stoker uit Hilversum. De oorspronkelijke dispositie van dit instrument is niet geheel zeker. Onderstaand treft u 2 visies aan: de linker is van W.D. van der Kleij en de rechter van Piet van Hoogdalem (01).

Dispositie:

Van der Kleij		van Hoogdalem
Prestant	8'	Prestant	8'
Holpijp	8'	Melofoon	8'
Viola da Gamba	8'	Viola da Gamba	8'
Melophone	4'	Octaaf	4'
Fluit Dolce	4'	Fluit	4'
Doublet	2'	Doublet	I-II

Aangehangen pedaal.

1982/1983: Bij de komst van het orgel uit Wanswerd/Wijckel wordt het bestaande orgel van N.A. van Dam tijdelijk opgeslagen in een boerenschuur en te koop aangeboden (02). Het wordt aangekocht door dhr. Schilder, een oud-werknemer van de orgelmakerij Reil. Schilder plaatst het orgel in het jeugdgebouw "De Beukelaar" van de Gereformeerde gemeente te Kampen. Het orgel wordt uitgebreid met een 2e klavier met 6 stemmen en een vrij pedaal met een Bourdon 16'.
Een foto (Frits Kaan), zoals het N.A. van Dam-orgel orgel nu staat opgesteld is onderaan de pagina te vinden. (08)

1983: Vanuit Wijckel wordt een orgel aangekocht en gerestaureerd door Mense Ruiter. Nieuwe Quint en een nieuw pedaal. Geschiedenis van dit instrument.
Voor aanvullende gegevens zie het restauratierapport door Jan Jongepier. (04)

Dispositie:

Manuaal		Pedaal
Prestant	8'	C-d1
Holpijp	8'
Octaaf	4'
Roerfluit	4
Quint	2 2/3'
Woudfluit	2'
Cornet	III

1864: (03) Van Dam? Bouwt een nieuw orgel voor de Gereformeerde kerk van Wanswerd. Van Dam gebruikt oud pijpwerk van een orgel van Van Gruisen uit het einde van de 18e eeuw. (03) Van Dam Bouwt een nieuw orgel voor de Gereformeerde kerk van Wanswerd. Van Dam gebruikt oud pijpwerk van een orgel van Van Gruisen uit het einde van de 18e eeuw.

1921: Het orgel wordt verplaatst naar de Gereformeerde kerk van Wijckel en de quint 2 2/3' wordt vervangen door een viola 8'.

1978: Gedeeltelijke restauratie door Bakker & Timmenga uit Leeuwarden.

2009: uit www.coevordenaanhuis.nl d.d 20091225 Kerk wordt veel authentieker".
Het is tijd voor werk aan de kerk in Oosterhesselen. De ruim 25 jaar oude vloerbedekking maakt plaats voor tegels met vloerverwarming, de aloude herenbanken worden gehalveerd en de toilet- en keukenruimte wordt uitgebreid. De laatste dienst in de kerk is op zondag 3 januari, daarna vinden deze tot uiterlijk eind maart plaats in het voormalige vormingscentrum De Klencke aan het Witte Zand. Paaszondag -28 maart- is daarbij gesteld als uiterlijke datum.
De raad van de Hervormde Gemeente Oosterhesselen is al jaren bezig om aanpassingen aan het gebouw te realiseren. Dat gaat volgens organist Kees Hoeksma, die ook zitting heeft in de bouwcommissie, niet over één nacht ijs. 'In 2005 deden wij een eerste aanzet om achter het orgel op de eerste verdieping een wand te bouwen om zo een aparte vergaderruimte in te richten. Dat was in verband met de beperkte ruimte beneden niet mogelijk. Ons plan werd door het Drents Plateau -dat onder meer adviseert bij aanpassingen aan monumenten- niet gehonoreerd, omdat er dan te weinig licht achter het orgel zou zijn. Toch plaatsten wij een wand bij wijze van proef, omdat de noodzaak groot was. Uiteindelijk werd die toch goedgekeurd en dat gaf perspectief om ook andere noodzakelijke aanpassingen aan het gebouw te doen. Zoals de vloer, die echt al jaren toe is aan vernieuwing.'
Nadat onderzoek werd gedaan in verband met de akoestiek van de kerk werd duidelijk dat een harde vloer -in combinatie met de wand boven- ideaal zou zijn. Hoeksma: 'Via via konden wij ongeveer 1600 estriken -antieke plavuizen- kopen, afkomstig uit een inmiddels gesloopte boerderij bij Groningen, die ooit stond op de plek waar nu de Blauwe Stad is gebouwd. Ook het Drents Plateau vond dat een prachtig idee. Daarnaast zijn zowel architect Kouwen uit Tolbert als aannemer Ter Stege uit Hoogeveen prima partners. Zo heeft Ter Stege jarenlange ervaring met restauratiewerk in kerken, zoals ook bij de Nederlandse Hervormde kerk in Coevorden. Vloerbedekking was in 1983 een praktische oplossing, maar wel erg tijdgebonden. Nu hecht men veel meer waarde aan oude zaken.'
Uit de kerk verdwijnt de schuifwand, wordt de entree iets groter gemaakt en worden de 'halve' pilaren in dezelfde lijn gezet als de pilaren die recht onder het orgel staan. Ook de radiatoren, met uitzondering van die in de nissen, verdwijnen. 'Het resultaat is dat de kerkzaal groter wordt en ruimte gaat bieden aan 120 bezoekers,' zegt Hoeksma.
'We hebben niet de intentie om verder te groeien. Het kerkbezoek neemt onder meer vanwege de vergrijzing eerder af dan toe. Wel wordt ook gedacht aan andere gebruikers van de kerk: zo krijgen de koren HEM, Happy Sound, Con Amore en Cantabel, die in de kerk repeteren en optreden, een eigen kast.'
De verhuizing begint op 6 januari, als het orgel wordt ingepakt tegen het stof en de vloer langzamerhand wordt verwijderd. Eind januari begint het leggen van de tegelvloer, daarna komen de vloerverwarmingsplaten en volgen weken van schilderen en afwerken van andere aanpassingen. Ondertussen begint de activiteitencommissie met feestelijke acties. Zo kunnen mensen die de kerk een warm hart toedragen een antieke plavuis van 22 bij 22 centimeter kopen. 'Die kosten 10 euro per stuk, 55 euro per 6 en 100 euro voor 12 stuks,' zegt predikant Hetty Cohen Stuart-Fens. 'Wie een tegel koopt, krijgt een certificaat van aankoop en door middel van nummeren weten we wie welke tegel heeft gekocht. Een leuke slogan moeten wij nog bedenken, iets in de trant van 'Regel een tegel'. Daarnaast gaan we onder andere een wijnactie houden, evenals een snertloop op 7 maart. Alle opbrengsten komen ten goede aan het opknappen van de kerk.' De predikant kijkt uit naar het resultaat. 'De kerk wordt veel authentieker.'
Voor de totale operatie is bijna 200.000 euro begroot. 'Vanuit legaten kunnen wij de helft betalen, maar de andere helft moet worden gefinancieerd vanuit provinciale en lokale subsidies,' zegt Hoeksma. 'Of dat doorgaat, wordt begin volgend jaar duidelijk. Maar we beginnen vast met de verbouwing; ik heb goede hoop dat het lukt.' (05)

2010: Kerk Oosterhesselen feestelijk heropend – De bijna 600 jaar oude hervormde kerk is zaterdagmiddag heropend. In de afgelopen vier maanden werd het gebouw aan de Geserweg opnieuw geschilderd, deels heringericht en maakte de houten vloer plaats voor oude tegels. Naast dominee Hetty Cohen Stuart-Fens en voorzitter van het kerkbestuur Siko Koning spraken ook architect Roel Kouwen en Harm Jan Lesschen de aanwezigen toe tijdens de feestelijke opening.
‘De kerk met haar losstaande toren is nog steeds het kenmerk van dit dorp,’ zei Lesschen, die betrokken was bij de grootschalige restauratie van het gebouw in 1983. ‘Nu voldoet het gebouw weer aan de eisen van deze tijd, maar waarin ook sporen van vroeger terug te zien zijn. Klachten over tocht en een koude vloer zullen tot het verleden behoren, want de kerkrentmeester zorgde voor vloerverwarming.’ Koning sprak van een enorme verandering. ‘De renovatie is enorm geslaagd en binnen de gestelde tijd. We kunnen terugzien op een renovatieperiode met weinig problemen en waarin alle betrokkenen zich uitstekend hebben ingezet.’
Organist Kees Hoeksma was blij met de stenen vloer. ‘Het orgel klinkt nu veel wijdser,’ waarop hij een improvisatie ten gehore bracht. Ook Anneke Paas-Oving speelde een stuk op het historische orgel, ‘Flutes’ van Guillaume Lasceux.
Tenslotte onthulde de bouwcommissie een speciaal gemaakt doek, met als tekst ‘kerk open’. Een teken dat het gebouw weer voor iedereen toegankelijk is. Daarna was het tijd voor een hapje en een drankje. (06)
Tweespalt in Hesseler kerk over galm - Regionaal Kamerkoor Cantabel wil niet meer repeteren in de opgeknapte PKN-kerk in Oosterhesselen. Afgelopen winter is de vloerbedekking in het godshuis vervangen door plavuizen en dat is bij dirigent Bert Lammers van het koor niet in goede aarde gevallen. Al na één repetitie besloot het koor voor haar wekelijkse repetitieavond te verkassen naar de gereformeerde kerk in Sleen.
Secretaris Leo Westdijk: "Dat doen we vanwege de hinderlijke galm die er nu is. Onze dirigent kan fouten daardoor veel moeilijker horen. Rigoureus? Tja, je kunt het wel een paar weken aanzien, maar het geluid verandert er niet van."
Kees Hoeksema, secretaris van het college van kerkrentmeesters: "Dit klopt niet. Het geluid is juist beter geworden. Een akoestisch deskundige van de universiteit in Delft heeft geadviseerd een harde vloer erin te leggen. Ik begrijp de klachten dan ook niet goed." (07)

Noten:

E-mail van dhr. P. van Hoogdalem, Schiedam d.d. 29-12-1999
De Orgelvriend 1982 nr. 9 blz 19
Jaartal orgel van Dam via E-Mail van Jaap Brouwer d.d. 29-12-2002 18:39
Restauratierapport door Jan Jongepier afkomstig van J.B. Hoving uit Oosterhesselen.
www.coevordenaanhuis: http://www.coevordenhuisaanhuis.nl/?n_id=125632&s_id=556
http://www.coevordenhuisaanhuis.nl/?n_id=138771&s_id=556
http://www.dvhn.nl/nieuws/drenthe/article6018675.ece/Tweespalt-in-Hesseler-kerk-over-galm
E-mail met footo door Frits Kaan d.d. 29-08-2011

Foto van het voorgaande N.A. van Dam-orgel zoals dat nu staat opgesteld in Kampen (Foto door Frits Kaan)