Berghuizen, Gereformeerde kerk


Reliwiki ansichtkaart (05)

Raamsdonk
1743
: Het orgel werd gebouwd door Matthias Amoor voor de hervormde kerk van Raamsdonk. (14) Het jaartal 1743 kan worden afgeleid uit een van de luikjes op het achterschot. "1743 den 25 Febr. is dit orgel gemaakt door den hr. orgelmaker Matthias Amoor wonaftig tot groningen, geboren tot Dansig". Vroeger was er ook nog een wapenbord aanwezig met daarop twee korenschoven. Ook is er een foto bekend waarop het wapenbord staat afgebeeld (Omroepgids NCRV? van 12 mrt. 1932).

Matthias Amoor vestigde zich in 1725 in Groningen en kreeg in 1727 het burgerrecht. Hij werd lid van het kramersgilde. Hij was naast orgelmaker ook wijnhandelaar en overleed in 1769.

1729: Dochter geboren: Kind: Elizabeth Maria Geslacht: Vrouw Vader: Amoor Moeder: Wilkens Getuige: Wilkens Gebeurtenis: Doop Datum: zaterdag 19 november 1729 Gebeurtenisplaats: Groningen - Oosterstraat
Bron: Doop- en trouwboek 1728-1793 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 636 (Rooms-katholiek) Statie Oosterstraat


1732: Dochter geboren: Datum doop 23-05-1732 Plaats doop Groningen - Oosterstraat Kind Bernardina Maria Geslacht v Vader Matthias Amoor Moeder Joanna Wilkens Getuige Scholtens Diversen kind overleden
Doop- en trouwboek 1728-1793 Kerkelijke gemeente - Groningen  Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 636 (Rooms-katholiek) Statie Oosterstraat


1733: Zoon geboren: Kind: Bernardus Fredericus Ignatius Geslacht: Man Vader: Matthias Amoor Moeder: Joanna Gesina Wilkens Getuige: Wilkens Gebeurtenis: Doop Datum: zaterdag 1 augustus 1733 Gebeurtenisplaats: Groningen - Oosterstraat
Bron:  Doop- en trouwboek 1728-1793 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 636 (Rooms-katholiek) Statie Oosterstraat


1735: Dochter geboren: Kind: Eva Maria Geslacht: Vrouw Vader: Matthias Amoor Moeder: Joanna Gesina Wilkens Getuige: Scholtens Gebeurtenis: Doop Datum: zondag 24 april 1735 Gebeurtenisplaats: Groningen - Oosterstraat
Bron:  Doop- en trouwboek 1728-1793 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 636 (Rooms-katholiek) Statie Oosterstraat


1736: Dochters geboren: Kind: Eva & Gesina Geslacht: Vrouw Vader: Matthias Amoor Moeder: Joanna Gesina Wilkens Getuige: Scholtens Gebeurtenis: Doop: datum: vrijdag 10 augustus 1736 Gebeurtenisplaats: Groningen - Oosterstraat
Bron: Doop- en trouwboek 1728-1793 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 636 (Rooms-katholiek) Statie Oosterstraat


1738: Dochter geboren: Kind: Bernardina Geslacht: Vrouw Vader: Matthias Amoor Moeder: Joanna Gesina Wilkens Getuige: Gesina Maria Wilkens Gebeurtenis: Doop Datum: woensdag 30 april 1738 Gebeurtenisplaats: Groningen - Oosterstraat
Bron: Doop- en trouwboek 1728-1793 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 636 (Rooms-katholiek) Statie Oosterstraat


1743 Zoon geboren: Bernardus Fredericus Ignatius Geslacht: Man Vader: Matthias Amoor Moeder: Joanna Gesina Wilkens Getuige: Nicolaus Sevenstern Getuige: Wilkens Gebeurtenis: Doop Datum: vrijdag 1 maart 1743 Gebeurtenisplaats: Groningen - Oosterstraat
Bron: Doop- en trouwboek 1728-1793 Kerkelijke gemeente - Groningen  Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 636 (Rooms-katholiek) Statie Oosterstraat



1748: Op 23-11-1748 overlijdt de vrouw van Matthias Amoor: Johanna Gesina Wylken (In kraambed overleden, zie overlijden dochter hierna)
Breukdodenboek 1729-1794 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 194, folio 180


1748: Dochter overleden: Akte datum: 23-11-1748 Akte plaats: Groningen Overledene Elizabeth Maria Amoor, jonge dochter Geslacht v
Bron: Breukdodenboek 1729-1794 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124) Inventarisnummer 194, folio 65


Matthias Amoor hertrouwt op 6 juli 1751 in Groningen met Elena Luidens
1e afbeelding: Ondertrouwboek 1747-1754 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124)Inventarisnummer 180, folio 149v
2e afbeelding: Kerkeboek 1729-1790 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124)Inventarisnummer 635 (Rooms-katholiek) Statie Heerestraat, folio 45v


Op 4 februari 1769 wordt Amoor begraven. Zijn naam is dan al Nederlands geschreven als "Mattheüs". Elena Luidens met wie hij in 1751 trouwde is dan al overleden.
Bron: Breukdodenboek 1729-1794 Kerkelijke gemeente - Groningen Collectie DTB (toegang 124)Inventarisnummer 194, folio 252

De naam "Amoor" verdwijnt daarna, omdat blijkbaar alleen de dochters voor nageslacht zorgen.


1785: Reparaties door Johannes Schot. Een Bourdon 16' discant verving de Sesquialtera 2 sterk disc. De disposities is overgeleverd door Joachim Hess in zijn "Dispositien der merkwaardigsten Kerk-Orgelen" (1774).

Linkerhand   Rechterhand  
Praest 8 v. Praestant 8 v.
Holpijp 8 v.    
Bourdon 4 v. Bourdon 4 v.
Octaav 2 v. Octaav 2 v.
Waltfluit 2 v. Waltfluit 2 v.
Quint 3 v. Quint 3 v.
Ged.Quint 3 v.    
Quint 1 1/2 v. Quint 1 1/2 v.
    Cornet 2 st.
Mixtuur 4 st. Mixtuur 4 st.
Trompet 8 v. Trompet 8 v.
Tremulant   Ventil  
       

1793: Reparaties door Nicolaas van Hirtum.

Voor 1850: Reparaties door H. Knipscheer.

1850: Het orgel wordt in de Opregte Haarlemsche Courant van 25-03-1850 en 28-03-1850 door de kerkvoogden van Raamsdonk te koop aangeboden (10)

In het Algemeen Handelsblad van 27-03-1850 staat dat men aan de orgelmaker naber de opdracht gegeven heeft een nieuw orgel te vervaardigen.
In de Bredasche courant van 28-03-1850 staat abusievelijk een levertijd van 2 maanden. (10)



Aartswoud
1850: Het orgel wordt aangekocht voor HFL 890,=? door de kerk van Aartswoud en het orgel wordt door T. Hofmeyer en zoon daar weer opgebouwd.

Uit de archieven van deze kerk ontvingen wij de volgende notities: (13)
In de vergadering van Kerkmeesteren en Notablen van 1 april 1850 wordt naar aanleiding van een advertentie in de Haarlemse Courant betrekkelijk het te koop aanbieden van een kerkorgel te Raamsdonk" besloten om " genoemde kerkorgel door een deskundige te doen onderzoeken,en bij gunstige bevinding alsdan te koopen". Deze deskundige, een zekere heer Meiroos uit Enkhuizen verklaart dat het gemelde orgel - na onderzoek - "alleszins voldeed aan de vereischte".
Dus treden Kerkmeesteren van Aartswoud " in nadere overeenkomst met Kerkvoogden van Raamsdonk "proberen nog wat af te dingen van de prijs, maar moeten constateren "dat het hunne Kerkmeesteren niet gelukt was de koopsom te doen verminderen met uitzondering van 10 Gulden vermindering van het oxaal en alzoo meer genoemde orgel hadden aangekocht voor eene somma van achthonderd en negentig gulden.
Verder: "dat gemelde orgel voor rekening der koopers moest worden getransporteert, schoon vragtvrij aan het vaartuig daartoe afgezonden zonde worden bezorgt".
Uiteraard moest er ook iemand worden gevonden "de vereischte bezittende om meer gemelde orgel uit elkander te nemen en ter plaatse in elkander te zetten".
Daartoe werd aangetrokken een zekere heer Volmeijer, orgelmaker te Amsterdam. (Volgens andere bronnen T.Hofmeijer & Zn te Amsterdam)
Het vervoer van het orgel wordt geregeld met schipper Jan Sentes en er wordt een bedrag van 100 a 150 gulden beschikbaar gesteld voor het transport, maar wel in die zin " dat onder gemelde somma zoude begrepen zijn alle voorziene en onvoorziene uitgaven van sluis- en leg - en kaaigelden; ook dat daaronder nog zoude begrepen zijn het kosteloos onderhoud der Commissie, bestaande uit één of twee personen welke tot de overneming etc. van meer geselde orgel zich zouden belasten".
Voorts wordt aan deze Commissie "een honorarium uitbetaald" van één gulden vijftig cent voor "elke dagreize,vanaf het oogenblik der afreize tot de tijd der terugkomst".
Deze Commissie bestaande uit 2 heren begeven zich op den 14 en Mei 1850 op reis naar Raamsdonk en zijn op den morgen van den 22 en Mei met kerkorgel weer terug in Aartswoud.
Verder zegt het verslag van deze aankomst: "nauwelijks is de aankomst bekend of men vindt meer handen en rijtuigen als vereischt werd om het orgel uit het vaartuig binnen de muren van het kerkgebouw over te brengen"
En ook: De dag der inwijding welke op den 15 en September plaats had, was een dag vol vreugde en genoegen "
Wat de met de aankoop gepaard gaande kosten betreft verstrekt het " Kerke Heekenboek " van de Hervormde Kerk van Aartswoud o.a. de volgende gegevens cq uitgaven: 1850

april Aan Kerkmeesteren wegens gemaakte kosten naar Enkhuizen en Raamsdonk betrekkelijk het inspekteren en aankoopen van een orgel ten behoeve der kerk f. 109.60
april Aan Kerkmeesteren onkosten naar Colhom wegens het aannemen van een schipper ter overvoering van het orgel van Raamsdonk f. 0.40
15 Mei Aan s j ouwer s geld, z o o te Haamsdonk als te Aartswoud voor het schepen en ontschepen van het orgel f. 9.40
17 Mei Aan Kerkvoogden te Haamsdonk de koopsom van het orgel f. 890.—
16 Aug. voor den orgeltrapper hij het stemmen van het orgel f. 4.25
16 sept. Aan den heer Meiroos een honorarium voor gedane diensten voor en met de inwijding van het orgel f. 55»—
26 sept. Aan den heer Hofmeijer arbeidsloon zoo te Raamdonk als te Aartswoud voor het uit elkander nemen en in elkander zetten van het orgel, benevens aangebragte vemieuwingwn wn verbeteringen f. 422.—

Betreffende de verkoop van het orgel, dit i.v.m. de bouw van een nieuwe kerk in Aartswoud is voor het eerst sprake in een vergadering van "Kerkvoogden en Notablen" van 5 december 1883.
In de daarop volgende vergadering van 12 december 1883 "vindt men goed een advertentie te plaatsen in de Kerkelijke Courant en daarbij de verkoopsom te bepalen op f. 500.—
Op 23 januari 1883 deelt de secretaris van de vergadering van Kerkvoogden mede dat "is ingekomen een schrijven van den Kerkeraad der Chr.Geref. Gemeente te Ruinerwolde om informatie over het oude orgel"
In de daarop volgende vergadering deelt de secretaris mede " dat hij een missive van den heer J. Groenenwegen,predikant bij de Chr.Geref.Gemeente te Ruinerwolde heeft ontvangen, waarbij deze mededeelt dat het oude orgel tegen den prijs van f. 500.— door zijn Kerkeraad wordt aangenomen.
Hij verzoekt intusschen eenig uitstel van verzending om eerst de zoldering gereed te hebben"
Hieromtrent wordt vermeld in het "Reekeningboek " van den Rendant Kerkvoogd: 13 februari 1884 ontvangen van Ds. J.Groenenwegen te Ruinerwolde de koopsom oude orgel f. 500.—
Tot zover volgens de gegevens uit de archieven van de NH Kerk van Aartswoud. (13)

1883: In de vergadering van de kerkeraad van Aartswoud op 12 november 1883 deelde de president (ds Groenewegen) mee "dat de Wed.W.K. Geerts hem heeft laten weten dat zij 1000 gulden die zij aan de gemeente geleend had, aan de gemeente ten geschenke wenscht te geven met het doel om daarvoor een orgel te plaatsen in onze kerk. De vergadering heeft met eenparige stemmen besloten met dankbetuiging dat geschenk onder de gestelde voorwaarden aan te nemen".
Een van die voorwaarden was, dat de zaak over een jaar uitgevoerd moest zijn, dus werd er haast gemaakt. In De Bazuin van 23-11-1883 is een bericht te lezen van een gift van 1.000 gulden voor het orgel. Zie onderstaande afbeelding (02)

Berghuizen

1875: Bouw van de kerk. Er was nog geen orgel aanwezig. Voorzanger was onderwijzer Van Wijngaarden.

1884: Een commissie vanuit Berghuizen kocht in Aartswoud (N.H.) een door Matthias Amoor (leerling van Arp Schnitger) in 1743 gebouwd orgel.
Schipper L. de Haan uit Medemblik nam het vervoer aan voor Hfl. 45,-. De werkzaamheden in de kerk, zoals het maken van een galerij om het orgel te plaatsen, werden (met bijlevering van materialen) gegund aan de laagste inschrijver, timmerman Geert de Wit te Ruinerwold voor Hfl. 419,-. "Dewijl smid H. van der Veen zegt dat hij geen prijsopgaaf van het ijzerwerk kan doen, is besloten hem dat zonder opgaaf te laten maken". (Een lid van deze gemeente die mogelijk geheel of ten dele gratis zal hebben gewerkt). De Firma Properen Van de Wetering te Kampen plaatst het orgel. De onderwijzer D. van Wijngaarden van Rees werd op verzoek van de kerkeraad de organist en Harm Kiekebos werd aangesteld als orgeltrapper in de kerk. 'Op zondag 8 juni 1884 is het orgel in gebruik genomen, "waarbij ‘alles' in de beste orde en tot genoegen is afgelopen."
Zie voor een verslag van de ingebruikname een bericht in De Bazuin, 13 juni 1884. (01)
berghuiz01.jpg (16783 bytes)




Het nieuws van den dag 10-06-1884

1903: Wijzigingen door J. Proper en H. van der Molen. De trompet 8' wordt vervangen door een viool da Gamba 16' discant en een bourdon 16' bas. Verder toevoeging van een viool 8' discant ten koste van de fluit 2' discant. De stemming wordt daarna uitgevoerd door H. van der Molen, maar alleen op afroep.

1907: De organist H. Kruithof zou een orgelconcert geven en daarvoor moest J. Proper het orgel stemmen. Proper stelde daarbij voor het orgel van een nieuw binnenwerk te voorzien en de speeltafel naar de zijkant te verplaatsen voor f 800,-

1909: Stemming en onderhoudsbeurt door D. Proper voor f 40,-

1917: Stemming en onderhoud door H. Vonck hoofd van de school en organist van de kerk.

1923: Voorstel van de fa. van Dam uit Leeuwarden om het orgel te restaureren voor f 960,- Tevens een aanbieding om het orgel te voorzien van een geheel nieuw (kleiner) binnenwerk voor f 4.000,- Een groter binnenwerk zou f 5.200,- kosten en in 2 weken klaar zijn.

1930: Wijzigingen door H. Vonck.Toevoeging van een superoctaafkoppel in de discant en 3 combinatietreden.

1948: De toenmalige organist/meester schreef aan zijn kerkeraad o.a. “van al deze veranderingen in de kerk (aanbrengen zijvleugels in 1912 en galerijen in 1927), koude, vocht, stovendamp, kachel en centrale verwarming, heeft het ‘oude ding’ zich tot dusver niets aangetrokken”. Het orgel raakte echter meer en meer in verval en er werd een restauratieplan opgesteld.


Reliwiki (05)

1951: Restauratie door K. Doornbos ij nauwe samenwerking met Cor Edskes, die ook het concept van de restauratie ontwierp. Nieuw rugpositief in oude stijl op basis van het rugpositief van het Arp Schnitger-orel in Noordbroek. Nieuw vrij pedaal. Nieuwe manualen. De kast werd geloogd en het front verguld. Nieuwe ventilator, één spaanbalg bleef behouden. Adviseur was Mr. A. Bouman. Na het overlijden van Doornbos voltooiden, na veel hindernissen, de heren K. Mateboer en P.J. Praat pas in het najaar van 1952 het werk. Het onderzoek van Mr. A. Bouman leverde op dat Matthias Amoor de maker was. Amoor werd geboren in Gdansk (toen nog Danzig geheten), werkte en woonde in Oost-Friesland en vestigde zich later als orgelbouwer in de stad Groningen. De orgelkas werd ontdaan van zijn verflaag (lichtblauw met bladgoud en witte engelen) en bleef nu onbeschilderd eiken. Het orgel was inmiddels door Monumentenzorg als een beschermd instrument aangemerkt. Het hoofdwerk van dit orgel is het enige gave exemplaar van de bouwer Matthias Amoor in Nederland met pijpwerk nagenoeg in originele staat. Voor de restauratie van het historisch gedeelte (het hoofdwerk) werd Rijkssubsidie ontvangen.
Het opschrift naast de klaviatuur “Dit orgel werd aan de gemeente geschonken in 1884 door de echte lieden W.K. Geerts en R.K. Reinders” is verloren gegaan. Niet duidelijk is of dat gebeurde in 1951 of in 1978
berghuiz05.jpg (23979 bytes)

Dispositie van het orgel na deze restauratie:

Hoofdwerk    
Bourdon 16' bas uit 1903, discant uit 1785
Prestant 8'  
Holpijp 8'  
Viola di Gamba 8' groot octaaf voortgezet in Holpijp rest uit 1903
Octaaf 4'  
Fluit 4'  
Quint 2 2/3'  
Octaaf 2'  
Quint 1 1/3' ontbrekende pijpen nieuw
Mixtuur IV-V hoogste koor nieuw
Trompet 8' nieuw
Rugwerk    
Baarpijp 8' disc. nieuw
Quintadena 8' voortgezet in Baarpijp 8' disc. pijpwerk van vroegere fluit 2'
Praestant 4' nieuw
Nachthoorn 2' nieuw
Sesquialtera I-Il nieuw
Scharp IV nieuw
lege plaats   voor Dulciaan 8'
Pedaal    
Subbas 16' (nieuw)

Manaalkoppel, Pedaalkoppel (beide nieuw). Manualen van C - c3, pedaal C - d'.   Winddruk 65 mm. Toonhoogte een halve toon hoger dan normaal.


Meppeler Courant 1952-09-17


Meppeler Courant 1952-10-10. De naam van Matthias Amoor wordt verbasterd tot "Thomas Moore". Ook het bouwjaar in dit bericht is niet correct.

1963-1970: Langzamerhand traden er gebreken op. Het mechanische gedeelte functioneerde slecht en er werd opnieuw aan restauratie gedacht. Een grondige opknapbeurt was dringend nodig, maar vanwege de plannen voor verbouwing van de kerk werd hiervan nog even afgezien. Op een gemeentevergadering van 14 april 1970 werd duidelijk dat de gemeenteleden het orgel voor de kerk.
Toch dreigde het orgel verloren te gaan voor Berghuizen toen de Commissie van Beheer (CvB) in augustus 1973, wegens geldgebrek, besloot het orgel te verkopen en een elektronisch orgel aan te schaffen.
De voorzitter van de kerkenraad wees erop dat door de gemeente besloten was niet te verkopen en daar bleef het bij. Na nog enig “gemurmureer” legde de CvB zich daar toen bij neer.
Onder leiding van enkele orgelliefhebbers werd er een rondgang onder de kerkleden gehouden om het benodigde startkapitaal voor de restauratie bij elkaar te krijgen. Het resultaat was dat er ruim f 51.000,- werd toegezegd.
Er werd voortvarend te werk gegaan en de opdracht tot restauratie werd in 1974 gegeven aan de firma Flentrop te Zaandam. (11)

1976: De gemeente Ruinerwold besluit subdidie te verlenen voor de restauratie van 30% van de kosten. De Rijksoverheid heeft ook al 30% toegezegd.

Meppeler Courant 1976-02-06

1977: Restauratie door Flentrop met als adviseur Maarten Albert Vente. Nieuw vrij pedaal achter de orgelkast. Oude kleuren van de kas hersteld door Henk Boverhof in rood en goud met vleeskleurige engelen en opnieuw voorzien van bladgoud.
Nieuwe tractuur met gebruikmaking van het oude wellenbord van het hoofdwerk. Voor het pedaalwellenbord werd gebruikgemaakt van een oud wellenbord van een ander orgel. Vernieuwing klaviatuur en registratuur.
Plaatsing van een dulciaan 8' op de gereserveerde plaats in het rugpositief. Reconstructie van de balgen. Herintonatie. Stemming Werckmeister III. a1 = 465hz.
De registratuur van het rugpositief is geplaatst in de rugpositiefkast achter de rug van de organist.
In 1978 werden de volgende registers gereconstrueerd: Woudfluit 2', Cornet II disc., 2 koren van de Mixtuur en de Trompet 8'.
Het pijpwerk van het rugpositief stamt geheel uit 1951, behalve de in 1978 geplaatste Dulciaan 8'. De subbas 16' van het pedaal is nieuw.
Op 25 oktober 1977 kon het orgel weer gebruik worden genomen met een concert door Marjan Doorn.
Zij speeld: Lento en Allegro (Ruppe) en Partita Jesu meine Freude (Zachow).
Monumentenzorg, de Provincie Drenthe, de gemeente Ruinerwold en het Prins Bernhardfonds droegen gezamenlijk ruim Hfl. 201.000,- bij aan deze restauratie en voor de kerkelijke gemeente resteerde een eigen bijdrage van Hfl. 61.100,-.
Onderstaand het programma van de ingebruikname: (12)




Krantenbericht 26-10-1977 over de ingebruikname uit de Meppeler Courant. De vermelding "Eext" is niet correct. Bedoelt werd waarschijnlijk Eexta. Dit orgel is echter niet van Arp Schnitger maar ook van Amoor. Van dat orgel bleef, na vele verbouwingen, de Trompet 8' redelijk gaaf bewaard. (12)

berghuiz03.jpg (27698 bytes)berghuiz02.jpg (24192 bytes)


Dispositie:
Hoofdwerk  1743 Rugpositief  1951 Pedaal  (1951)
Praestant 8' Quintadeen (ged. 1977) 8' Subbas 16'
Holpijp 8' Baarpijp 8'    
Octaaf 4' Praestant 4'    
Bourdon 4' Nachthoorn 2'    
Quint 3' Sesquialter I-II    
Gedact Quint 2 2/3' bas Scherp IV    
Octaaf 2' Dulciaan (1977) 8'    
Woudfluit (ged. 1977) 2'        
Quint 1 1/3'        
Mixtuur IV-V        
Cornet (1977) II discant        
Trompet (1977) 8'        

Overige gegevens: manualen C-c3, pedaal C-d1; schuifkoppeling hoofdwerk-rugwerk, koppeling pedaal-hoofdwerk, octaafkoppeling

berghuiz.jpg (30787 bytes)

2011: Groot onderhoud. Het binnenwerk van het orgel is schoongemaakt en waar nodig zijn zaken vervangen en gerepareerd door Firma Flentrop uit Zaandam. Het orgel is 6 weken buiten gebruik geweest.
Met een speciaal concert door de organisten Martin Zonneberg en Marjolein de Wit werd op  zaterdag 3 september 2011 een hommage gebracht aan het gerestaureerde orgel en de schenkers van weleer. Initiatiefnemer is Wim Geerts. (11

Zie ook bericht RTV Drenthe d.d. 3 augustus 2011 door RTV Drenthe: http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/54259/Opknapbeurt-voor-orgel-gereformeerde-kerk-Berghuizen

2012: 2 organisten vierden hun jubileum. Zie onderstaand krantenbericht.


2016: Koninklijke onderscheiding voor Berend Dekker, organist van de kerk, voor 70-jarig jubileum als organist

Dagblad van het Noorden, december 2016. Klik op de afbeelding voor een vergroting

Na 70 jaar begeleiden houdt Dekker ermee op
BERGHUIZEN. Als hij speelt, gaan de ogen soms dicht. De oude vingers huppelen over het ivoor, de schoenen dansen op het voetklavier. Zeventig jaar lang bespeelt Berend Dekker (85) tijdens de erediensten het barokorgel van de gereformeerde kerk in het Drentse Berghuizen.
Als op eerste kerstdag de laatste tonen van het Ere zij God wegebben, is een tijdperk voorbij. „Ik word binnenkort 86 en ik ben niet meer zo bedrijfszeker. Er kan zomaar wat gebeuren.
De jaartjes gaan tellen, de handen worden wat stram en ik onderging al twee hartoperaties. Ik wil van die speelverplichting af. Behalve het spelen moet je ook altijd oefenen, want ik neem het leiden van de eredienst erg serieus.”
Dekker stopt ook met het spelen in de hervormde kerk in buurdorp Koekange, waar hij zestig jaar actief was. „De lofzang gaande houden, dat vind ik heel belangrijk. Als ik speel, voel ik God.
Ik verloor in mijn leven twee vrouwen. Dat is de prijs van de ouderdom. Zonder God zou het bestaan leeg zijn. Nu is er troost en steun. Ik ben dankbaar dat ik hier zit, dat ik spelen kan. Ik voel mij gezegend.”
Op zijn veertiende werd Dekker gevraagd om de gemeentezang van de gereformeerde kerk in Ruinen te begeleiden. Anderhalf jaar later bespeelde hij het orgel in Berghuizen.
Het spelen had hij zichzelf aangeleerd. Later leste hij bij Henk Pijlman in Meppel, waar hij noten leerde lezen.
Een mensenleven achter het muzikale ivoor zitten, dat is weinigen gegeven. Bijzonder? „Lang is het wel, hè. Even knipperen met de ogen en het is voorbij.”
Reformatorisch Dagblad, 21 december 2015, p. 15

Bericht door RTV Drenthe d.d. 11 december 2016: http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/116241/Nietsvermoedende-kerkgangers-verrast-met-koninklijke-onderscheiding

2016: Er zijn plannen om in 2018, als het orgel 275 jaar oud is, om het wapenschild te restaureren dat moets worden verwijderd, toen het orgel in 1951 een rugpositief kreeg. (11)


2018:
Het 275 jarig bestaan van het orgel werd gevierd met het weer zichtbaar maken van bovenstaand wapenschild en een concert door de gebr. de Jong en een vocaal ensemble.

Programmaboekje (Klik op de afbeelding voor een vergroting)

Verslag uit de Meppeler courant van 27-02-2018:
"Berghuizen - In de kerk van Berghuizen vond zondag ter gelegenheid van het 275-jarig bestaan van het Amoor orgel een bijzonder concert plaats. Euwe en Sybolt de Jong bespeelden het jubilerende Amoor orgel vierhandig met beroemde cantates van Bach. De cantates zijn bewerkt door Sybolt de Jong voor het vierhandig orgelspel en lieten de bezoekers alle kwaliteiten van het jubilerende Amoor orgel horen. De gebroeders De Jong begeleidden tijdens het concert ook het ensemble dejongdejongplus op twee harmoniums. Het ensemble zong folksongs en hymnes. Zij beroerde de gevoelige muzikale snaar door samen met de concertbezoekers een uitvoering van Abide with me te zingen.
Voorwaarde
Het Amoor orgel kon in 1883 worden aangekocht dankzij een gift van het echtpaar W.A. Geerts en R.K. Reinders. De weduwe van Geerts zette een eerdere lening van fl 1.000 om in een schenking met als voorwaarde dat er een orgel voor de kerk in Berghuizen zou worden gekocht. Tijdens het druk bezochte concert waren vele nazaten van de schenkers aanwezig. De meerderheid van hen is ook nu nog woonachtig in de regio, met name Koekange en Ruinerwold.
Orgelschild
Voorafgaand aan de ochtenddienst is ter gelegenheid van het jubileum van het orgel het 'orgelschild' teruggegeven aan het orgel. Het orgelschild was bevestigd op de balustrade van het orgel, maar was tijdens de restauratie in 1951 verwijderd. Doordat er een zogenaamd rugwerk werd geplaatst, was er geen ruimte meer voor het orgelschild. Het orgelschild is nu volledig gerestaureerd en weer teruggeplaatst in de kerkzaal. Ook zijn er twee panelen ontworpen, gemaakt en geplaatst die informatie geven over de historie van het orgel.
De organisatie kijkt terug op een zeer succesvol concert en dankt alle sponsoren en concertbezoekers voor hun (ook financiële) bijdrage in het mogelijk maken van het concert en het behoud van het
orgel."


Links het schild zoals het op zolder lag en rechts na het verwijderen van de bovenste verflagen. Klik op de afbeelding voor een vergroting


Na restauratie

Bronvermelding:

  1. E-Mail van Peter Dillingh d.d. 12 augustus 2004
  2. E-Mail van Victor Timmer d.d. 9 juni 2006
  3. Dagblad van het Noorden medio maart 2011
  4. Boek: Het historische orgel in Nederland 1726-1769 blz. 157-159
  5. Reliwiki: http://reliwiki.nl/index.php?title=Berghuizen,_Berghuizen_20_-_Gereformeerde_Kerk
  6. Groninger Orgelagenda 2011 Provincie Drenthe
  7. Groninger Orgelagenda 2012 Orgelrestauraties in 2010 en 2011
  8. Het Orgel 1967/01 Bij de foto's
  9. Het Orgel 1971/11 Orgelbouwnieuws
  10. E-Mail d.d. 19-12-2016 van Victor Timmer, die me attent maakte op de advertentie in de kranten van 1850
  11. Folder van het orgel
  12. E-Mail Marjan Doorn d.d. 28-12-2016
  13. Artikel van Berend Dekker, organist van de kerk, uit oktober 1993
  14. E-Mail Victor Timmer d.d. 11 december 2017
berghuiz04.jpg (23393 bytes)

Klaviatuur voor de restauratie van FlentropKassen voor de restauratie door Flentrop